Tarım Bakanlığı'ndan Yeni Karar: Hangi Ürünlerde 'Doğal' ve 'Organik' İbaresi Yasaklanıyor? (Güncel Liste)
Gıda reyonlarında ve pazar tezgahlarında tüketiciyi yanıltan etiket oyunlarına karşı Tarım ve Orman Bakanlığı harekete geçti. Yeni hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme Yönetmeliği taslağıyla birlikte, ambalajların üzerinde yer alan "doğal", "hakiki", "yüzde yüz" ve "organik" gibi iddialı ibarelerin kullanım şartları tamamen değiştiriliyor. Artık sertifikası olmayan hiçbir ürün bu kelimeleri kullanarak haksız rekabet yaratamayacak ve tüketiciyi aldatamayacak. Peki, hangi ürünlerde bu kelimelerin kullanımı tamamen yasaklanacak ve kurala uymayan firmalara ne kadar ceza kesilecek? İşte gıda alışverişi alışkanlıklarımızı değiştirecek o yeni kararın tüm detayları.
Market raflarında gezinirken aynı ürünün biri standart, diğeri ise üzerinde yeşil harflerle "Doğal" veya "Köy Ürünü" yazan versiyonunu mutlaka görmüşsünüzdür. Tüketicilerin sağlıklı beslenme hassasiyetini kullanarak aynı ürünü iki katı fiyata satan firmaların bu "etiket oyunu", Tarım ve Orman Bakanlığı'nın radarına girdi. Gıda güvenliğini sağlamak ve organik tarım sertifikalı ürünlerin değerini korumak amacıyla hazırlanan yeni yönetmelik, gıda ambalajlarında adeta bir devrim yaratmaya hazırlanıyor.
Etiketlerde Hangi İfadeler Yasaklanacak?
Yeni düzenleme, özellikle işlemiş (fabrikasyon) gıdalarda kullanılan aldatıcı terimlerin kökünü kazımayı hedefliyor. Belirlenen şartları taşımayan ürünlerin ambalajında, reklamlarında veya sosyal medya hesaplarında şu ifadelerin kullanımı kesinlikle yasaklanacak:
-
"Doğal" veya "Yüzde Yüz Doğal"
-
"Hakiki", "Gerçek", "Saf"
-
"Köy Tipi", "Ev Yapımı", "Geleneksel"
-
Ve yetkili kurumlardan sertifikası olmadığı halde "Organik" veya "Ekolojik" kelimeleri.
"Doğal" Kelimesi Hangi Şartlarda Kullanılabilecek?
Bakanlık, "Doğal" ibaresinin kullanımını tamamen yasaklamıyor ancak çok sert kurallara bağlıyor. Bir gıdanın ambalajına "Doğal" yazılabilmesi için ürünün;
-
Hiçbir ısıl işlem görmemiş (kaynatılmamış, pastörize edilmemiş) olması,
-
İçerisine hiçbir koruyucu, renklendirici veya tatlandırıcı katkı maddesi eklenmemiş olması,
-
Doğada bulunduğu ham haliyle satılıyor olması gerekecek.
(Örneğin; işlem görmüş, pastörize edilmiş kutu sütün üzerine "Doğal İnek Sütü" yazılamayacak. Ancak sadece süzülerek kavanozlanmış, katkısız ham bala uygunluğu kanıtlanırsa bu ibare eklenebilecek.)
Tüketiciyi Yanıltan Firmalara Kesilecek Cezalar
Yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra etiketlerinde gerekli değişiklikleri yapmayan ve tüketiciyi yanıltmaya devam eden gıda firmalarına ağır yaptırımlar yolda.
-
Para Cezası: Kuralı ihlal eden işletmelere ilk etapta üretim kapasitelerine göre yüz binlerce lirayı bulan idari para cezaları kesilecek.
-
Ürün Toplatma: Etiketinde hile tespit edilen tüm partiler (seriler) market raflarından şirket masrafıyla toplatılacak.
-
İfşa (Teşhir): İhlali alışkanlık haline getiren firmalar, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın resmi web sitesindeki "Tağşiş ve Hileli Gıdalar" listesinde isim isim ifşa edilecek.
Tüketiciler, bu yeni kurallar sayesinde artık raflarda ne gördükleriyse onu satın alacak ve "doğal" diyerek suni ürünlere fazladan para ödemek zorunda kalmayacak.
